Je hebt bezittingen in Spanje. Misschien woon je in een ander land binnen de Europese Unie en heb je al een testament opgesteld in je land van herkomst. Maar welk erfrecht is eigenlijk van toepassing wanneer je overlijdt? Het antwoord is niet altijd eenvoudig en kan een directe invloed hebben op de afwikkeling van de nalatenschap en de positie van de erfgenamen.
In dit artikel geven we een algemene uitleg over hoe de Europese Erfrechtverordening werkt en welke vragen vaak ontstaan bij internationale nalatenschappen.
Wat is de Europese Erfrechtverordening?
De Europese Erfrechtverordening, Verordening (EU) nr. 650/2012, is op 17 augustus 2015 in werking getreden en bevat uniforme regels voor internationale nalatenschappen binnen een groot deel van de Europese Unie. Het doel is om rechtszekerheid te bieden wanneer een persoon banden heeft met meerdere landen: bijvoorbeeld woonplaats in het ene land en bezittingen in een ander land. Voor de inwerkingtreding ontstonden regelmatig conflicten tussen verschillende nationale rechtsstelsels, wat leidde tot onzekerheid over welk recht van toepassing was en hoe een nalatenschap moest worden afgehandeld.
De hoofdregel: gewone verblijfplaats
De hoofdregel van de verordening bepaalt dat het toepasselijke erfrecht in principe het recht is van het land waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had op het moment van overlijden. Dit betekent dat één rechtsstelsel de volledige nalatenschap kan beheersen, ook als er goederen in verschillende landen aanwezig zijn. In de praktijk kan de toepassing aanvullende documentatie en afstemming tussen autoriteiten of professionals in verschillende landen vereisen.
De rechtskeuze in het testament
De verordening biedt de mogelijkheid om in een testament het recht van de nationaliteit te kiezen als toepasselijk erfrecht. Dit wordt meestal aangeduid als professio iuris. Deze keuze moet uitdrukkelijk en duidelijk in het testament worden vastgelegd. In internationale nalatenschappen wordt deze mogelijkheid vaak gebruikt om meer rechtszekerheid te creëren en onzekerheid over het toepasselijke recht te vermijden.
Waarom kan het belangrijk zijn om een internationaal testament te herzien?
Bij nalatenschappen met internationale elementen kunnen onder andere de volgende situaties spelen:
→ verhuizing naar een ander land
→ bezittingen in Spanje en in het buitenland
→ meerdere testamenten in verschillende landen
→ verschillen tussen nationale erfrechtstelsels
→ afwikkeling van de nalatenschap in meerdere rechtsgebieden
Daarom herzien veel mensen hun nalatenschapsplanning regelmatig wanneer zij verhuizen of vermogen in een ander land verkrijgen.
Legitieme porties in het Spaanse erfrecht
Het Spaanse erfrecht kent regels van legitieme porties, dat wil zeggen wettelijk beschermde delen van de nalatenschap voor bepaalde erfgenamen. Daarnaast bestaan er in sommige autonome regio’s specifieke civielrechtelijke regels. Daarom kan het bij internationale nalatenschappen belangrijk zijn om per geval te beoordelen welk recht van toepassing is.
Het Europees erfrechtcertificaat
De verordening introduceerde ook het Europees erfrechtcertificaat (EEC), een document waarmee de hoedanigheid van erfgenaam, legataris of beheerder van de nalatenschap in verschillende deelnemende EU-lidstaten kan worden aangetoond. Dit certificaat kan bepaalde handelingen met betrekking tot bezittingen in andere EU-landen vergemakkelijken.
Spaans testament en internationale afstemming
Bij nalatenschappen met vermogen in verschillende landen wordt vaak gekeken naar de afstemming tussen testamenten die in verschillende rechtsstelsels zijn opgesteld. In sommige gevallen wordt een specifiek Spaans testament opgesteld voor de bezittingen in Spanje, in combinatie met andere bestaande testamenten, om de afwikkeling van de nalatenschap te vereenvoudigen.
Veelgestelde vragen
Welk recht is van toepassing als ik bezittingen in meerdere landen heb?
Dit hangt voornamelijk af van de gewone verblijfplaats van de erflater of, indien geldig gekozen in het testament, het recht van de nationaliteit volgens de Europese Erfrechtverordening.
Kan ik in meer dan één land een testament hebben?
Ja, maar het is belangrijk dat deze op elkaar zijn afgestemd om tegenstrijdigheden of onbedoelde herroeping te voorkomen.
Is de Europese Erfrechtverordening op alle nalatenschappen van toepassing?
Deze is van toepassing op veel internationale nalatenschappen binnen de Europese Unie, maar er bestaan uitzonderingen en specifieke regels per land.
Vervangt het Europees erfrechtcertificaat het testament?
Nee, het certificaat is een bewijsdocument om erfrechten aan te tonen, maar vervangt geen testament.
Wilt u een Spaans testament opstellen op Ibiza?
U kunt contact met ons opnemen. Nederlandse cliënten worden tijdens het volledige notariële proces op Ibiza in hun eigen taal begeleid. U kunt ook onze pagina’s over het Spaanse testament en de afwikkeling van nalatenschappen raadplegen als onderdeel van uw voorbereiding.
De inhoud van deze blog is gebaseerd op algemene overwegingen. Voor de beoordeling van elk individueel geval is een specifieke consultatie met de notaris noodzakelijk, waarbij wordt vermeld dat een persoonlijk notarieel consult in Spanje kosteloos is.